O gminie
Gmina Wielopole Skrzyńskie położona jest w środkowo-zachodniej części województwa podkarpackiego w powiecie ropczycko - sędziszowskim. Zajmuje obszar 9355 ha, co stanowi 0,5% powierzchni woj. podkarpackiego oraz 17% powierzchni powiatu ropczycko-sędziszowskiego.
W skład gminy wchodzi 5 sołectw: Wielopole Skrzyńskie, Brzeziny, Glinik, Nawsie, Broniszów.
Gmina liczy wg stanu na 15 stycznia 2016r.: 8391 mieszkańców, z czego 4224 to kobiety i 4167 mężczyźni.
Sąsiadami gminy Wielopole Skrzyńskie jest 9 gmin: od wschodu Czudec, od zachodu Brzostek, od południa Strzyżów, Wiśniowa i Frysztak, od północy Dębica, Ropczyce, Sędziszów Małopolski i Iwierzyce.
Bardzo dobrze rozwinięta sieć dróg gminnych, powiatowych i wojewódzkich oraz funkcjonujące linie autobusowe umożliwiają dobrą komunikację z okolicznymi miastami - Ropczycami, Strzyżowem, Sędziszowem Małopolskim, Rzeszowem. Główna droga nr 986 Tuszyma - Ropczyce-Wiśniowa umożliwia dojazd w Bieszczady z rejonów Ropczyc i Mielca. Teren gminy położony pod względem fizyczno-geograficznym znajduje się w Prowincji Karpat i Podkarpacia, Podprowincji Zewnętrznych Karpat Zachodnich, Makroregionie pogórzy Środkowo-Beskidzkich i Mezoregionie Pogórza Strzyżowskiego.
Południowo-zachodnia i wschodnia część gminy, znajduje się w obszarze Czarnorzecko - Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego zajmującego 1195 ha obszaru gminy. Region, w którym leży gmina charakteryzuje się wysokimi walorami krajobrazowymi, urozmaiconą rzeźbą terenu, wieloma zabytkami wartymi zobaczenia, co umożliwia wykorzystanie tego obszaru do rozwoju różnych form turystyki i agroturystyki.
Spośród licznych zabytków tego regionu na uwagę zasługują:
-
zespół Kościoła Parafialnego w Brzezinach - kościół pw. św. Mikołaja Biskupa z II połowy XV wieku, drewniana dzwonnica, wewnątrz
wiszą dwa dzwony-jeden z drugiej połowy XV wieku z napisem gotyckim i drugi z początku XVI wieku. W kościele znajdują się zabytkowe monstrancje, kielichy, relikwiarze oraz księgi parafialne od 1665 roku. Obok kościoła znajduje się zabytkowa, drewniana dzwonnica z 1772 roku, ogrodzenie z końca XIX wieku. Stara murowana plebania wzniesiona w 1842 roku oraz cmentarz parafialny z 1760 roku, usytuowane są nieopodal kościoła.
-
zespół Kościoła Parafialnego p.w. Wniebowzięcia NMP w Wielopolu Skrzyńskim (kościół z 1654 r., dzwonnica z początku XIX wieku, znajduje się w nim m.in. Chrzcielnica z 1800r. oraz obraz Matki Bożej Rożańcowej wykonany w XVIII wieku,
-
pleba
nia z 1880 r.-dom rodzinny Tadeusza Kantora, obecni
e Ośrodek Dokumentacji i Historii Regionu- Muzeum T. Kantora (obok Kościoła Parafialnego w Wielopolu Skrzyńskim),
- pozostałości parku dworskiego w Broniszowie,
-
zespół dworski w Brzezinach (dwór z I połowy XIX wieku, spichlerz drewniany z 1900 r., stajenka drewniana z 1905 r., park podworski z XIX wieku),
-
zabytkowe kapliczki przydrożne,
-
domy, zagrody, spichlerze i kuźnie.
W gminie Wielopole Skrzyńskie licznie występują twory przyrody spełniające kryteria uznawania za pomnik przyrody. Na skraju wsi Broniszów, przy drodze uwagę zwraca wzgórze z resztkami pięknego niegdyś parku krajobrazowego. Choć mocno przetrzebiony, zachował walory widokowe. Ocalało też kilka lip i dębów. Wśród nich ochronie pomnikowej podlegają: lipa szerokolistna (2 egzemplarze), lipa drobnolistna (1 egzemplarz), dąb szypułkowy (2 egzemplarze). Na szczególną uwagę zasługuje lipa szerokolistna o imponujących rozmiarach. Jej obwód na wysokości 1,3 m wynosi 785 cm, a wysokość 26 m. Jest to najgrubsza i najstarsza lipa w gminie, której wiek szacuje się na około 400 lat. Wraz z całym parkiem podlega Krakowskiej Akademii Ekonomicznej w Krakowie, która jest wieczystym użytkownikiem.
Nie bez znaczenia jest również bogata historia gminy Wielopole Skrzyńskie – w tym regionie w miejscowości Broniszów urodził się prof. dr Karol Olszewski, chemik, fizyk, odkrywca ciekłego tlenu i azotu; doc. Franciszek Kotowski urodzony w Brzezinach – twórca szybowca wyczynowego „Mucha’ oraz ”Rekin”; w Gliniku urodził się dr Jerzy Żuławski - dramaturg, poeta, powieścipisarz, eseista; zaś z samego Wielopola Skrzyńskiego pochodzi Tadeusz Kantor - malarz, dramaturg, scenograf i reżyser, który pięknie ujął słowami naszą okolicę:
„ Byłem w wielu miejscach na świecie, zwiedziłem wiele krajów,
ale nie spotkałem tak pięknych kwiatów i zielonych łąk
jak w czasach mojego dzieciństwa w Wielopolu …”
Drukuj | Wyślij | Czytane: 22654 |